به گزارش ایران اکونا به نقل از خبرگزاری تسنیم از بیرجند؛ بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، در افق چند سال آینده، تمام برق مصرفی مورد نیاز شهرستان زیرکوه از منابع تجدیدپذیر، بهویژه انرژی خورشیدی، تأمین خواهد شد. این رویکرد نشاندهنده حرکت هدفمند شهرستان در مسیر گذار به انرژی پاک و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی است.
تقاضای انرژی در سطح جهان، همزمان با رشد جمعیت و توسعه اقتصادی، روندی افزایشی دارد. در این میان، برق بهعنوان مهمترین حامل انرژی، نقش محوری پیدا کرده و برآوردها نشان میدهد تقاضای جهانی برق طی دهه آینده حدود 40 درصد افزایش خواهد یافت.
در حال حاضر، بخش قابل توجهی از برق جهان همچنان از سوختهای فسیلی تأمین میشود و همین موضوع سبب شده افزایش تقاضا با رشد انتشار گازهای گلخانهای همراه باشد. با این حال، طی سالهای اخیر روند سرمایهگذاری در حوزه انرژی در حال تغییر بوده و تمرکز جهانی بهطور فزایندهای به سمت انرژیهای تجدیدپذیر سوق پیدا کرده است.
در بیش از یک دهه گذشته، حجم سرمایهگذاری جهانی در انرژیهای تجدیدپذیر از سرمایهگذاری در سوختهای فسیلی پیشی گرفته است. بهگونهای که در سال 2024، سهم انرژیهای تجدیدپذیر از ظرفیتهای جدید نصبشده تولید برق در جهان به حدود 45 درصد رسیده است.
کاهش قابل توجه هزینه احداث نیروگاههای تجدیدپذیر نسبت به نیروگاههای فسیلی، کاهش هزینههای شبکه انتقال و توزیع، مزایای اقتصادی بلندمدت، و همچنین کوتاهتر بودن زمان احداث و بهرهبرداری از جمله عوامل اصلی این تحول به شمار میروند.
در ایران نیز کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و توسعه انرژیهای پاک به یکی از محورهای اصلی سیاستگذاری بخش انرژی تبدیل شده است. در حال حاضر، کل ظرفیت منصوبه نیروگاههای کشور حدود 99 هزار مگاوات برآورد میشود که از این میزان، حدود 3200 مگاوات به نیروگاههای تجدیدپذیر اختصاص دارد. به این ترتیب، سهم انرژیهای تجدیدپذیر از ظرفیت منصوبه تولید برق کشور حدود 3.2 درصد است.
اگرچه طی دو سال اخیر رشد قابل توجهی در توسعه این بخش حاصل شده، اما این شاخص همچنان فاصله معناداری با متوسط جهانی دارد؛ چراکه سهم منابع تجدیدپذیر از کل ظرفیت منصوبه تولید برق در جهان حدود 30 درصد برآورد میشود.
براساس برنامههای اعلامشده دردولت چهاردهم، هدفگذاری توسعه نیروگاههای تجدیدپذیرکشوردستیابی به ظرفیت 30 هزار مگاوات است.در این چارچوب، ظرفیت نیروگاه های تجدیدپذیر در دولت چهاردهم بیش از سه برابر مجموع ظرفیت ایجادشده در دولتهای پیشین شده است.
در حال حاضر، ظرفیت تولید برق تجدیدپذیر کشور از حدود 1200 مگاوات در ابتدای دولت چهاردهم به بیش از 3200 مگاوات افزایش یافته و مطابق برنامهریزیهای انجامشده، تا تابستان سال آینده با اضافه شدن حدود 7800 مگاوات ظرفیت جدید، مجموع ظرفیت تجدیدپذیر کشور به حدود 11 هزار مگاوات خواهد رسید.
ایران با برخورداری از متوسط حدود 300 روز تابش خورشیدی در سال و شرایط جغرافیایی مناسب و اقلیمی مناسب، از ظرفیت بالایی برای توسعه انرژی خورشیدی برخوردار است.
در عین حال، دماهای بالا میتواند موجب کاهش راندمان پنلهای خورشیدی و افزایش استهلاک تجهیزات شود؛ ازاینرو انتخاب محل مناسب، طراحی فنی بهینه و استفاده از فناوریهای متناسب با شرایط اقلیمی،نقش مهمی در بهرهوری نیروگاههای خورشیدی دارد. در حال حاضر،حدود 83 درصد ظرفیت منصوبه نیروگاههای تجدیدپذیر کشور به نیروگاههای خورشیدی اختصاص دارد.
نیروگاههای خورشیدی بهویژه در فصل تابستان، همزمان با افزایش مصرف برق، میتوانند بخشی از کمبود تولید را جبران کنند و در فصل زمستان نیز با تأمین برق بدون مصرف گاز طبیعی، به کاهش فشار بر شبکه گاز کشور کمک کنند. از این رو، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر بهصورت همزمان در کاهش ناترازی برق در تابستان و ناترازی گاز در زمستان نقش مؤثری ایفا میکند.
در همین راستا و با هدف توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، کاهش هزینههای ناشی از مصرف سوختهای فسیلی، تقویت پایداری شبکه برق و بهرهبرداری بهینه از ظرفیتهای طبیعی، تاکنون حدود 85 مگاوات ظرفیت تولید انرژی تجدیدپذیر در استان خراسان جنوبی وارد مدار بهرهبرداری شده است. این روند با برنامهریزی برای تمامی شهرستانهای استان و با حمایت شرکت توزیع نیروی برق خراسان جنوبی در حال پیگیری است.
در شهرستان زیرکوه نیز، همسو با سیاستهای کلان استان و کشور، چشماندازی مشخص برای توسعه انرژیهای پاک در مدیریت توزیع نیروی برق شهرستان ترسیم شده است. موقعیت جغرافیایی مناسب، میزان مطلوب تابش خورشید و ظرفیتهای طبیعی شهرستان، زیرکوه را به گزینهای مستعد برای توسعه نیروگاههای خورشیدی تبدیل کرده است.
بر اساس برنامههای انجامشده، تاکنون مطالعات فنی و اقتصادی احداث نیروگاههای خورشیدی بزرگمقیاس توسط 20 سرمایهگذار در سطح شهرستان زیرکوه انجام شده است که مجموع ظرفیت پیشبینیشده این طرحها حدود 37 مگاوات برآورد میشود. اجرای این طرحها میتواند گام مؤثری در تأمین پایدار، پاک و بومی انرژی و تبدیل شهرستان زیرکوه به یکی از قطبهای انرژی خورشیدی استان خراسان جنوبی باشد.
رضا ایزدپناه| مدیر توزیع برق شهرستان زیرکوه
