خبرگزاری مهر، گروه استانها: در ادبیات توسعه، برخی موفقیتها تنها در قالب چند عدد و نمودار بیان میشوند، اما گاهی یک عملکرد، آنقدر اثرگذار است که از مرز آمار عبور میکند و به تجربهای قابل الگوبرداری در سطح ملی تبدیل میشود. امروز به نظر میرسد خراسان جنوبی در حوزه سرمایهگذاری خارجی به چنین نقطهای رسیده است.
استانی که تا چند سال پیش بیشتر با خشکسالی، کمبود زیرساخت و فاصله از مرکز شناخته میشد، اکنون نامش در مکاتبات رسمی عالیترین سطوح دولت و وزارت امور اقتصادی و دارایی به عنوان استانی موفق در جذب سرمایهگذاری خارجی دیده میشود؛ اتفاقی که حاصل ماهها پیگیری مستمر، هماهنگی دستگاههای اجرایی و تلاش برای تبدیل ظرفیتهای بالقوه استان به فرصتهای واقعی اقتصادی است.
این مسیر البته یکشبه طی نشده است. موقعیت منحصر به فرد استان، ظرفیتهای معدنی، انرژی خورشیدی، مرز فعال ماهیرود، همجواری با افغانستان، اراضی مستعد صنعتی و نگاه توسعهمحور دولت چهاردهم، همه در کنار یکدیگر زمینهای را فراهم کردند تا خراسان جنوبی بتواند در حوزه سرمایهگذاری خارجی، جایگاهی متفاوت نسبت به گذشته پیدا کند.
وقتی عملکرد یک استان دیده شد
یکی از مهمترین نشانههای موفقیت هر استان، بازتاب عملکرد آن در سطح ملی است؛ اتفاقی که برای خراسان جنوبی در ماههای اخیر چند بار تکرار شد.
نخستین حلقه این زنجیره، زمانی شکل گرفت که گزارش عملکرد استان در حوزه سرمایهگذاری خارجی، از سوی سیدمحمدرضا هاشمی استاندار خراسان جنوبی به نهاد ریاست جمهوری ارسال شد.
این گزارش پس از بررسی در دولت، مورد توجه معاون اول رئیسجمهور قرار گرفت و دکتر محمدرضا عارف طی نامهای رسمی خطاب به وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، از اقدامات انجام شده در خراسان جنوبی در حوزه سرمایهگذاری خارجی تقدیر کرد.
همین مکاتبات، نگاهها را بیش از گذشته متوجه استان کرد؛ زیرا نشان میداد آنچه در شرق کشور در حال وقوع است، صرفاً یک آمار استانی نیست، بلکه در سطح دولت نیز به عنوان تجربهای موفق مورد توجه قرار گرفته است.
تقدیر استاندار از اجرای ۲۲ پروژه در ۲۲ ماه
پس از این موفقیت ملی، سیدمحمدرضا هاشمی نیز در اقدامی جداگانه، از مرتضی ذاکریان، مدیرکل امور اقتصادی و دارایی خراسان جنوبی، به دلیل عملکرد موفق در حوزه سرمایهگذاری خارجی قدردانی کرد.
محور اصلی این تقدیر، اجرای ۲۲ پروژه سرمایهگذاری خارجی طی ۲۲ ماه دولت چهاردهم بود؛ آماری که به گفته کارشناسان اقتصادی، دستاوردی قابل توجه محسوب میشود.
این پروژهها در حوزههای مختلف از جمله انرژیهای تجدیدپذیر، معادن، صنایع معدنی، تولید و فرآوری اجرا شدهاند؛ بخشهایی که علاوه بر جذب سرمایه، زمینه ایجاد اشتغال و افزایش ارزش افزوده را نیز فراهم کردهاند.
وقتی تجربه خراسان جنوبی به وزارت اقتصاد رسید
اما این پایان ماجرا نبود. در ادامه این روند، وزارت امور اقتصادی و دارایی نیز طی نامهای رسمی خطاب به مدیرکل امور اقتصادی و دارایی خراسان جنوبی، اعلام کرد تجربه این استان در حوزه بهرهوری سرمایهگذاری خارجی، ظرفیت معرفی در سطح ملی را دارد.
در این نامه که از سوی مرکز نوسازی اداری و توسعه سرمایه انسانی وزارت اقتصاد صادر شده، بر نقش مؤثر اداره کل امور اقتصادی و دارایی خراسان جنوبی در ارتقای بهرهوری سرمایهگذاری خارجی تأکید و پیشنهاد شده است این تجربه در کمیته بهرهوری وزارتخانه ارائه و همچنین برای مدیران سایر دستگاههای اجرایی تشریح شود.
نامهای که با یادداشت استاندار خراسان جنوبی نیز همراه شده، نشان میدهد مسیر طی شده در استان، از یک عملکرد اداری فراتر رفته و اکنون به عنوان الگویی مدیریتی مورد توجه قرار گرفته است.
حتی جنگ هم مانع تحقق اراده نشد
مرتضی ذاکریان، مدیرکل امور اقتصادی و دارایی خراسان جنوبی، معتقد است بخش مهمی از این موفقیت، نتیجه توقفناپذیر بودن روند خدمترسانی در استان است.
وی در گفتگو با خبرنگار مهر میگوید: در همه این سالها، کشور با تحریمهای اقتصادی، جنگ اقتصادی، جنگ نظامی، مشکلات زیرساختی و ناترازیهای مختلف روبهرو بود، اما تلاش مجموعه اقتصادی استان این بود که حرکت توسعهای خراسان جنوبی متوقف نشود.
وی ادامه میدهد: حتی در روزهایی که کشور شرایط خاص ناشی از تجاوز آمریکای جنایتکار و رژیم صهیونیستی را پشت سر میگذاشت، مرکز خدمات سرمایهگذاری استان بدون وقفه فعال بود و روند صدور مجوزها، پاسخگویی به سرمایهگذاران و پیگیری پروژهها ادامه داشت.
به گفته ذاکریان، همین استمرار فعالیتها سبب شد اعتماد سرمایهگذاران حفظ شود و پروژههای جدید نیز وارد چرخه اجرا شوند.
هر ماه یک پروژه، هر دو ماه یک بهرهبرداری
آمارها نیز روایتگر همین واقعیت هستند. به گفته مدیرکل امور اقتصادی و دارایی خراسان جنوبی، تعداد پروژههای دارای مجوز سرمایهگذاری خارجی استان از ۳۹ پروژه در ابتدای دولت چهاردهم به ۶۱ پروژه رسیده است؛ یعنی طی کمتر از دو سال، ۲۲ پروژه جدید به تصویب رسیده و تعداد پروژههای مصوب استان ۵۶ درصد رشد داشته است.
وی میگوید: اگر بخواهیم این روند را به زبان ساده بیان کنیم، در دولت چهاردهم تقریباً هر ماه یک پروژه سرمایهگذاری خارجی در خراسان جنوبی مصوب شده و هر دو ماه نیز یک پروژه به بهرهبرداری رسیده است.
ذاکریان معتقد است مهمترین ویژگی سرمایهگذاری خارجی در خراسان جنوبی، اتکای آن به توان واقعی اقتصاد است؛ پروژههایی که بدون استفاده از بودجه عمومی دولت، بدون دریافت تسهیلات بانکی و بدون تخصیص ارز دولتی اجرا شدهاند و از همین رو میتوان آنها را یکی از مصادیق عینی تحقق اقتصاد مقاومتی و مردمیسازی اقتصاد دانست؛ سرمایهای که نه تنها منابع جدید را از خارج کشور وارد چرخه تولید داخل میکند، بلکه ظرفیتهای بومی را نیز به ثروت، قدرت و اشتغال پایدار تبدیل میکند.
این تنها یک آمار نیست؛ بلکه نشان میدهد فرآیند جذب سرمایهگذار، صدور مجوز، اجرای پروژه و رسیدن به مرحله تولید، در استان با سرعتی قابل قبول دنبال شده است.
سرمایهگذاری خارجی؛ فراتر از ورود ارز
کارشناسان اقتصادی معتقدند ارزش سرمایهگذاری خارجی تنها به میزان دلارهای واردشده به یک منطقه محدود نمیشود؛ آنچه اهمیت بیشتری دارد، اثر این سرمایهها بر رونق تولید، انتقال فناوری، ایجاد اشتغال، افزایش صادرات و شکلگیری زنجیرههای جدید اقتصادی است؛ اتفاقی که امروز در خراسان جنوبی به تدریج در حال نمایان شدن است.
مرتضی ذاکریان با اشاره به آخرین آمارهای سرمایهگذاری خارجی استان میگوید: ارزش سرمایهگذاری خارجی مصوب خراسان جنوبی در ابتدای دولت چهاردهم یک میلیارد و ۶۹۲ میلیون دلار بود که این رقم اکنون به یک میلیارد و ۸۴۰ میلیون دلار رسیده است.
وی ادامه میدهد: در واقع طی کمتر از دو سال، ۱۴۸ میلیون دلار به ارزش سرمایهگذاریهای مصوب استان افزوده شده که با نرخهای فعلی ارز، ارزشی بالغ بر ۲۴ هزار میلیارد تومان دارد؛ رقمی که میتواند در توسعه زیرساختهای تولیدی و افزایش ظرفیت اقتصادی استان نقشآفرین باشد.
مدیرکل امور اقتصادی و دارایی خراسان جنوبی معتقد است آنچه امروز در استان اتفاق افتاده، نتیجه مجموعهای از سیاستهای تسهیلگرانه در حوزه سرمایهگذاری است؛ از کاهش زمان رسیدگی به پروندهها و پاسخگویی به سرمایهگذاران گرفته تا هماهنگی میان دستگاههای اجرایی و رفع موانع اداری.
رشد پروژههای فعال؛ سرمایههایی که وارد مدار تولید شدند
در کنار افزایش تعداد مجوزهای سرمایهگذاری، آمار پروژههای فعال نیز روندی امیدوارکننده را نشان میدهد.
ذاکریان میگوید: در ابتدای دولت چهاردهم تنها ۱۶ پروژه سرمایهگذاری خارجی در مرحله تولید و بهرهبرداری قرار داشت اما امروز این تعداد به ۲۷ پروژه رسیده است.
به گفته وی، بهرهبرداری از ۱۱ پروژه جدید، رشد ۶۹ درصدی تعداد پروژههای فعال استان را رقم زده و اکنون حدود ۴۰ درصد پروژههای فعال سرمایهگذاری خارجی خراسان جنوبی، مربوط به دولت چهاردهم است.
وی همچنین از افزایش ارزش پروژههای فعال خبر میدهد و میافزاید: ارزش پروژههای فعال سرمایهگذاری خارجی استان از ۲۲۰ میلیون دلار به حدود ۳۰۰ میلیون دلار رسیده که بیانگر رشد ۳۶ درصدی در این بخش است.
تکریم عملی با ایجاد اشتغال پایدار برای جوانان
یکی از مهمترین شاخصهای سنجش موفقیت سرمایهگذاری خارجی، میزان اشتغال ایجاد شده از محل اجرای پروژههاست.
به گفته مدیرکل امور اقتصادی و دارایی خراسان جنوبی، در ابتدای دولت چهاردهم، پروژههای سرمایهگذاری خارجی برای هزار و ۹۰ نفر اشتغال مستقیم ایجاد کرده بودند اما این رقم اکنون به هزار و ۶۴۳ نفر رسیده است.
وی با اشاره به ایجاد ۵۵۳ فرصت شغلی جدید میگوید: رشد ۵۱ درصدی اشتغال مستقیم، تنها بخشی از آثار این پروژههاست؛ زیرا فعال شدن هر واحد سرمایهگذاری، زنجیرهای از فعالیتهای اقتصادی در حوزه حملونقل، خدمات، تأمین کالا، ساختوساز، بازار کار و گردش مالی را نیز به دنبال دارد.
ذاکریان اظهار کرد: ثمره واقعی سرمایهگذاری، زمانی نمایان میشود که به اشتغال پایدار برسد؛ زیرا ایجاد فرصتهای شغلی، ملموسترین جلوه تکریم مردم و پاسداشت کرامت انسانی در عرصه اقتصاد است.
به اعتقاد کارشناسان، همین اثرات غیرمستقیم است که سرمایهگذاری خارجی را به یکی از موتورهای محرک اقتصاد منطقهای تبدیل میکند.
۱۰ پروژه دیگر در راه است
روند رشد سرمایهگذاری خارجی در خراسان جنوبی همچنان ادامه دارد.
ذاکریان از اجرای ۱۰ پروژه جدید با سرمایهگذاری ۴۶ میلیون دلاری خبر میدهد و میگوید: برای این پروژهها اشتغال مستقیم ۵۲۲ نفر پیشبینی شده و پس از بهرهبرداری، بخش مهمی از ظرفیتهای اقتصادی استان فعال خواهد شد.
وی با اشاره به توزیع این پروژهها در شهرستانهای مختلف استان اظهار میکند: سربیشه با چهار پروژه، بیشترین سهم را به خود اختصاص داده و در بیرجند، خوسف، طبس، قائنات و نهبندان نیز پروژههای سرمایهگذاری خارجی در حال اجراست؛ موضوعی که نشان میدهد توسعه اقتصادی در استان به یک منطقه خاص محدود نشده است.
نگاه استاندار؛ توسعه از مسیر زیرساخت و تجارت
سیدمحمدرضا هاشمی، استاندار خراسان جنوبی نیز رشد سرمایهگذاری خارجی را نتیجه مجموعهای از اقدامات هماهنگ در حوزه زیرساخت، تجارت و حمایت از سرمایهگذاران میداند.
وی در گفتگو با خبرنگار مهر تأکید میکند: توسعه راههای ارتباطی، تقویت بازارچههای مرزی، حمایت از بخش خصوصی و ایجاد امنیت برای سرمایهگذاران، از مهمترین سیاستهایی بوده که در استان دنبال شده است.
هاشمی با اشاره به ظرفیت مرز ماهیرود میافزاید: این مرز اکنون به یکی از مهمترین گذرگاههای تجاری کشور تبدیل شده و سهم قابل توجهی از صادرات ایران به افغانستان از طریق این مرز انجام میشود؛ ظرفیتی که میتواند نقش تعیینکنندهای در جذب سرمایهگذاری داخلی و خارجی داشته باشد.
وی همچنین تکمیل راهآهن، توسعه باندهای دوم، تکمیل مسیر فراه ـ ماهیرود و پیگیری ایجاد منطقه آزاد مشترک را از مهمترین زیرساختهای مورد نیاز برای جهش اقتصادی استان عنوان میکند.
استاندار خراسان جنوبی افزود: اگرچه اعتبارات دولتی نقش مهمی در توسعه زیرساختها دارند، اما سرمایهگذاری خارجی با ارزشی چندین برابر این اعتبارات، موتور محرک توسعه اقتصادی، افزایش تولید و ایجاد اشتغال در استان به شمار میرود.
از یک موفقیت استانی تا یک تجربه ملی
شاید مهمترین تفاوت موفقیت امروز خراسان جنوبی با سالهای گذشته، در نوع نگاه دولت به عملکرد این استان باشد.
زمانی که معاون اول رئیسجمهور از عملکرد استان در حوزه سرمایهگذاری خارجی تقدیر میکند، استاندار اجرای ۲۲ پروژه طی ۲۲ ماه را شایسته قدردانی میداند و وزارت امور اقتصادی و دارایی نیز پیشنهاد میدهد تجربه خراسان جنوبی در کمیته بهرهوری وزارتخانه ارائه شود، دیگر نمیتوان این دستاورد را صرفاً یک موفقیت استانی دانست.
این زنجیره از تقدیرها، نشاندهنده آن است که خراسان جنوبی توانسته در یکی از مهمترین حوزههای اقتصادی کشور، مدلی مبتنی بر هماهنگی، تسهیلگری، پیگیری مستمر و اعتمادسازی برای سرمایهگذاران ارائه کند؛ مدلی که اکنون مورد توجه مدیران ملی قرار گرفته است.
شاید هنوز تا تبدیل شدن خراسان جنوبی به یکی از قطبهای اصلی سرمایهگذاری خارجی کشور راهی باقی مانده باشد، اما آنچه امروز در شرق ایران شکل گرفته، تنها افزایش چند شاخص اقتصادی نیست؛ بلکه تغییر نگاه به استانی است که روزگاری با محرومیت شناخته میشد و اکنون تلاش میکند نام خود را با سرمایهگذاری خارجی، انرژی خورشیدی، معادن، تجارت مرزی و تولید گره بزند.
این همان مسیری است که ۲۲ پروژه در ۲۲ ماه، تقدیر پاستور، قدردانی استاندار و نامه وزارت اقتصاد، آن را به یک روایت ملی از ظرفیتهای کمتر دیدهشده خراسان جنوبی تبدیل کرده است؛ روایتی که اگر با همین شتاب ادامه یابد، میتواند جایگاه استان را در نقشه سرمایهگذاری کشور بیش از پیش تثبیت کند.
